Okres zimowy to czas przeziębień i zachorowań na grypę. Zmagający się z infekcją organizm ma coraz mniej sił, układ odpornościowy staje się słabszy, przez co narażeni jesteśmy na nowe choroby. Co zrobić aby wzmocnić odporność, jednocześnie nie dopuszczając do przyrostu tkanki tłuszczowej?
Aromatyczne zapachy ciast, żywej choinki, leśnych grzybów czy farszu do pierogów, to pierwsze symptomy nadchodzących świąt. Niezykłą moc możesz im nadać również piekąc korzenne pierniczki. Są niezwykle proste w przygotowaniu, a do wykrawania fantazyjnych, świątecznych kształtów można zaangażować całą rodzinę!
Składniki:
W misce mieszamy suche składniki - mąkę, sodę oraz sól. W rondlu rozpuszczamy masło i miód, dodajemy przyprawę do pierników.
Po przestudzeniu wlewamy do suchych składników zagniatając ciasto. Dodajemy resztę składników wyrabiając ciasto. Kiedy będzie gładkie i lśniące, zawijamy je w folię spożywczą i na min.godzinę wkładamy do lodówki. Po schłodzeniu wałkujemy ciasto o grubości około 0,5 cm. Foremkami wycinamy ciasteczka, układamy je na blasze wyłożonej pergaminem. Pieczemy około 15 minut w piekarniku nagrzanym do 170 stopni. Dekorujemy według uznania.
Końcówka października w ostatnim czasie kojarzy się z bardzo modna dynią i nawiązaniami do obchodów święta Halloween. Na półkach w sklepie robi się czarno i strasznie od strojów karnawałowych, a ławy na targu skrzą się pomarańczowymi beczułkami.
Dynia – bo o niej mowa – wciąż jest w polskich kuchniach warzywem niezbyt wyeksplorowanym. Kojarzy się raczej z lampionami, niż tradycyjnym gotowaniem. Jako ewentualna fanaberia dla ciekawskich pojawia się pod postaciom pikli lub zupy. Jednak to nie jedyny wariant w jakim może nas zachwycić. Godne podziwu są też wartości odżywcze wszystkich warzyw dyniowatych. Charakteryzuje je działania przeciwzapalne oraz bogactwo potasu, wapnia, magnezu i żelaza, witaminy C, B1, PP i karotenu. Poza miąższem cenne w dyni są tez jej pestki. Zawierają wszystkie witaminy z grupy B, mangan, magnez i cynk, który łagodzi stany zapalne skóry. Poza tym pestki to źródło fitosteroli, które polecane są osoba i za wysoki poziomie cholesterolu. Ważne są też przy zwalczaniu miażdżycy. Warto w kuchni korzystać też z oleju z pestek dyni. Ma on wyjątkowy ciemny kolor i intensywny zapach. Jej orzechowy aromat znakomicie nadaje się do sałat, serów, ziemniaków, a nawet lodów.
Makaron z dynią
Dynią smażyć na patelni do miękkości, około 3 minuty. Wymieszać z makiem i doprawić gałką muszkatołową, solą oraz pieprzem do smaku.
Makaron ugotować al dente i pozostawić w 1/3 szklanki wody. Do garnka dodajemy dynię z patelni oraz parmezan. Podawać danie posypane dodatkowym parmezanem, pieprzem i gałką.
Pieczeń z dynia i sosem grzybowym
Grzyby moczyć przez noc w szklance zimnej wody.
Schab obsmażyć z każdej strony na 1 łyżce oliwy. Przełożyć do naczynia żaroodpornego i doprawić: solą, pieprzem, 2 łyżkami oliwy i bulionem wymieszanym z estragonem, zielem angielskim, liściem laurowym. Pod przykryciem piec w piekarniku nagranym do 180 stopni przez 50 minut.
Po tym czasie do mięsa dołożyć na kolejne 15 minut: pokrojone grzyby, 4 łyżki zalewy z grzybów, przepołowiony czosnek, dynie oraz rozmaryn. Doprowadzić dodatkowo sola i pieprzem. Podnieść temperaturę do 190 stopni.
Po upieczeniu mięsa sos zagęścić mąką i serem. Podawać z ryżem, kopytkami lub ziemniakami.
Izabela Hubala
Pszenica orkisz znana jest od starożytności, była ulubionym posiłkiem gladiatorów i zawodników igrzysk. Z natury jest zbożem niewymłacalnym, co oznacza że nie nadaje się do obróbki mechanicznej ze względu na mocną łuskę okalającą ziarno. Uzyskane z kłosów ziarna zbierane są ręczne, dzięki temu zboże to zachowuje swoje wszystkie walory, a ma ich dużo.
Orkisz to wśród wszystkich zbóż najbogatsze źródło błonnika, białka, tłuszczy nienasyconych, biopierwiastków (cynku, miedzi, selenu) i witamin A, E i D. Wspomaga układ odpornościowy, chroni przed zakażeniami i poprawia prace układu krwionośnego. Pomocny przy leczeniu otyłości, bulimii, wzdęć, wymiotów i niestrawności. Zalecany osoba z nietolerancja laktozy, ponieważ doskonale uzupełnia zapotrzebowanie na białko.
Ziarna orkiszu mają miły, orzechowy smak. Jest lekkostrawny i dostępny pod postaciom ziaren, mąki, kaszy, pieczywa, makaronów, płatków, chrupek, a nawet kawy i piwa. Te cenne ziarno można zatem podawać pod każdą postacią, zastępując wysoko przetworzona białą mąkę.
Czerwone, okrągłe, lekko strawne i pyszne. Takie są buraki, które powinny gościć w naszej kuchni. Odznaczają się kolorem, delikatnym smakiem oraz bogactwem składników. Zawierają wapń, magnez, potas, sód oraz rzadko spotykany cez i rubid. Czerwone warzywa to piguła z witamina C i B1. Oprócz tego buraki zaskakująco dobrze sprawdzają się przy problemach z nadciśnieniem, chorobami nerki i wątroby. Pomagają przy anginie, przeziębieniach i grypie. Ze względu na dużą zawartość błonnika polecane są osobom z zaparciami i otyłym. 100 gram buraków do jedynie 43 kalorie. Warzywo te odgrywa dużą rolę w zwalczaniu nowotworów.
Osoby zjadające dużo pokarmów kwasotwórczych, takich jak pieczywo, ciasta i mięso powinny wzbogacić codzienną dietę buraki. Są to warzywa zasadotwórcze, które wprowadzają równowagę kwasowo-zasadowa do organizmu. Przedstawiamy propozycję obiadową (do mięs, pieczeni, kotletów sojowych, gulaszów warzywnych lub jajka sadzonego) wraz z deserem, który wprowadzi harmonię zasad.
Kopytka buraczane
Imbir w naturze osiąga do 1 metra wysokości, jednak dla człowieka cenny jest tylko jego korzeń. Bulwa tej azjatyckiej rośliny jest jednocześnie pożywieniem, jak i lekarstwem. Kochali ją już starożytni mieszkańcy Aleksandrii, Chin, Grecji i Rzymu. Od 20 lat znamy imbir z jego amerykańskiej wariacji na temat ciasteczek i piwa. Dziś i stary kontynent wraca do korzeni. Na europejskich stołach imbir gości coraz częściej jako przyprawa, która przy okazji dobrze wpływa na zdrowie.
Ze względu na zawarty w korzeniu olejek eteryczny i substancje żywicowe, imbir korzystnie działa na organizm. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego i śliny czyli ułatwia trawienie. Łagodzi wzdęcia, działa rozkurczowo i żółciopędnie. Imbir poprawia ukrwienie mózgu, dzięki czemu zwiększa się umysłowa wydajność i koncentracja. Przy okazji rozgrzewa się również całe ciało, często jest też składnikiem maści rozgrzewających. Doskonały podczas przeziębień, gorączki i napięć przedmiesiączkowych. Starożytni używali go nawet jako afrodyzjaka. Regularne stosowanie leczy migreny, zapalenie pęcherza i jamy ustnej. Mimo, że poleca się go przy mdłościach to zakazuje się imbiru kobietom w ciąży. Ostatecznie jest to przyprawa drażniąca i odradza się go również matkom karmiącym piersią i osobą ze słabym żołądkiem.
Warzywa we wrześniu zachwycają swoim bogactwem witamin i kolorów. Wśród nich wyróżnia się wciąż nie do końca poznana cukinia. Jest odmianą dyni ale kształtem zupełnie jej nie przypomina. To włoski warzywo jest podłużne i zielone. Odznacza się wysoką wartością odżywczą. Zawiera dużo wapnia, fosforu, żelaza, magnezu, witaminę B1, B2, PP i C oraz karoten. Istotne jest także to, że cukinia nie kumuluje metali ciężkich. Ponadto niepodważalną zaletą cukinii jest fakt, że odkwasza organizm oraz poprawia przemianę materii, dzięki czemu coraz częściej wchodzi w skład różnorodnych diet. Warto włączyć ja do jesiennej diety by nie zgubić letniej sylwetki. Wartość energetyczna 100 g cukinii wynosi jedyne 15 - 16 kalorii.
Największą zaletą cukinii jest delikatny smak i prawie bezwonny zapach. Dzięki temu idealnie komponuje się z innymi produktami nie zakłócając ich smaku. Jej subtelność perfekcyjnie akcentuje czosnek, pomidory i oliwa. Cukinie przygotowuje się na różnorodne sposoby. Można ją zapiekać, grillować, smażyć, dusić, faszerować, gotować, miksować na zupę krem, a nawet marynować do słoików. Na polskich stołach najczęściej cukinia pojawia się pod postacią lecza. Nagminne jest to w sezonie jesiennym, kiedy wraz z innymi warzywami wrześniowymi zapełniają garnki.
Każdy kto miał okazję potrząsnąć makową główką, wie że nie jest ona pusta. Te grzechotki są pełne ziaren maku, które zawierają cenny olej roślinny. Jak każdy tłuszcz z nasion dobrze wpływa na pamięć. Mak jest tez dobrym źródłem białka i witamin takich jak: A, C, D, E, B3. Wzmacniają one układ odpornościowy.
Dawniej Egipscy lekarze cenili właściwości uspokajające i przeciwbólowe tej rośliny. Dziś w przemyśle farmaceutycznym wykorzystuje się go do zdobycia opium, które stanowi surowiec leczniczy poprawiających wygląd włosów, skóry, paznokci oraz regulują kondycję wzroku. Zawiera też dużo wapnia dobrego dla kości i układu krwionośnego. Niewiele osób spodziewało by się że mak reguluje prace układu pokarmowego. Natomiast przy skrupulatnym spożywaniu, mak może działać przeciwmiażdżycowo oraz chronić przed rakiem piersi.
Kuszące karminowe grona o zniewalającym aromacie. Maliny to jedne z najchętniej wybieranych owoców leśnych. Swoją popularność zawdzięczają słodko-kwaśnemu posmakowi oraz bogactwu składników odżywczych. Zawierają w sobie dużo witamin z grupy B, witaminy C oraz E. Dostarczą także organizmowi cennych minerałów: sodu, potasu, magnezu, fosforu oraz żelaza. Ich sok to doskonały naturalny barwnik spożywczy.
Te niewielkie owoce stanowią świetną bazę do wszelkiego rodzaju potraw: ciast, napojów, deserów. Ich wspaniałe właściwości można zachować na dłużej w zaprawach. Najlepsze są jednak świeże – zwłaszcza z lekkim letnim deserem!
W upalne letnie dni zwykle mamy ochotę na lekkie posiłki. Często ograniczamy liczbę posiłków na rzecz większej ilości płynów. Musimy jednak pamiętać, aby dostarczyć organizmowi nie tylko ochłody, ale przede wszystkim składników odżywczych.
Czerwiec to okres truskawkowej eksplozji, korzystajmy więc z ich dobrodziejstw, tworząc łatwostrawne i smaczne posiłki. Te niewielkie soczyste owoce to prawdziwe magazyny magnezu, żelaza, witaminy C, potasu, a także witamin B i PP. Truskawki doskonale wpływają na układ trawienny oraz wzmacniają i odkwaszają organizm.
Od zarania dziejów JABŁKO było w centrum uwagi całego, nie tylko kulinarnego, świata. Mityczny jeden kęs tego słodkiego owocu groził: wygnaniem z raju w przypadku Adama i Ewy, wielką wojną trojańską, a nawet wiecznym snem pięknej Królewny Śnieżki. Do dziś jabłko funkcjonuje w wielu przysłowiach czy wyrażeniach, jak na przykład tytułowe: niedaleko pada jabłko od jabłoni, stłuc kogoś na kwaśne jabłko czy rumiany jak jabłko.
Jabłonie to nieodłączny element naszego polskiego krajobrazu. Wiosną pięknie zdobią sady, ogrody, a także miejskie skwery i pasy zieleni. Te drzewka świetnie znoszą trudniejsze warunki miejskiego powietrza, oczyszczają je ze spalin i dodają uroku betonowej szarzyźnie.
Obecność pomidora w naszej kuchni zawdzięczamy Krzysztofowi Kolumbowi, który przywiózł nieznane, czerwone, soczyste bulwy z Ameryki. Trudno dziś pomyśleć, że to aromatyczne, krągłe warzywo hodowano w szesnastowiecznej Europie jako rośliny ozdobne.
Dojrzałe pomidory charakteryzują się niezwykłym aromatem, intensywną barwą oraz niepowtarzalnym smakiem. Możemy spotkać wiele ich odmian – od sałatkowych żółtych miniaturek – przez czerwone ogromne malinowce i bawole serca – po czarne mięsiste odmiany zawierające mnóstwo magnezu i potasu. W dodatku większość odmian świetnie czuje się w naszym klimacie i to nie tylko w szklarni. Rośliny te możemy z powodzeniem hodować na tarasie i balkonie. Warto wybrać na przykład miniaturowe zwisające odmiany. W słonecznym ogrodzie zaowocują niskopienne gatunki niewymagające podpórek. Zapach i smak świeżo zerwanego pomidora trudno przebić marketowym warzywom.
Myślicie już, że to po prostu kulinarny ideał! To nie koniec zachwytów – pomidor to także bomba witaminowo-mineralna. Jest źródłem witaminy C (2-3 mniejsze sztuki zaspokoją jej dzienne zapotrzebowanie) oraz E, niezbędnej do ochrony naczyń krwionośnych i czerwonych krwinek. Ze względu na dużą zawartość tych składników, pomidory są zalecane w diecie palaczy. Tuż za C i E plasują się witaminy B, PP oraz K wpływające między innymi na krzepliwość krwi, poziom cholesterolu oraz metabolizm cukrów.
Ważną grupę odżywczą stanowią minerały: potas, magnez, wapń i żelazo. W pomidorach występują także rzadkie pierwiastki jak mangan czy miedź. Jednak najbardziej spektakularnym składnikiem pomidorów jest LIKOPEN. Barwnik z grupy karotenoidów, który jest niezwykle silnym antyoksydantem. Ma on bardzo szerokie działanie: chroni przed rozwojem miażdżycy, zawałami serca, problemom z prostatą. Podobno ma też niebywały wpływ
na utrzymanie w zdrowiu naszego wzroku, zwłaszcza plamki żółtej w późniejszym wieku.
By jednak czerpać ze zdrowotnych właściwości likopenu, trzeba zapewnić organizmowi jego stały dopływ. Co ciekawe, stężenie tego przeciwutleniacza zwiększa się w wyższych temperaturach. Dlatego warto często sięgać po przetwory pomidorowe: soki, przeciery a także keczup!
Z wdzięków i walorów pomidora możemy korzystać na milion sposobów: w sałatce, zupie, sosie, zapiekance, na kanapkach i wielu innych kompozycjach. Pamiętajmy jednak, by nie łączyć pomidorów z ogórkami, gdyż enzym zawarty w ogórkach niszczy pomidorową witaminę C.
Jeśli już macie ochotę biec do kuchni i rozkoszować się smakiem pomidorów, to podsuwam szybki przepis na lekką kolację (lub przekąskę):
Gorąca mozzarella z pomidorami
(jeśli już pomyśleliście o Caprese, to czeka was miłe zaskoczenie)
2 kulki sera Mozzarella
¼ główki sałaty lodowej lub rzymskiej
4 niewielkie pomidory
⅓ szklanki oliwy
Łyżka soku z cytryny
½ łyżeczki octy balsamicznego
Po łyżce drobno posiekanej rukoli i bazylii
Sól i pieprz
Rozgrzewamy piekarnik do 200°C. Sałatę rwiemy na drobne kawałki. Pomidory oparzamy i obieramy ze skórki. Dobrze odsączamy mozzarellę, kroimy każdą na pół. Małą blaszkę lekko skropić oliwą, ułożyć na niej półkule sera i wstawić do piekarnika na 7-10 minut. Sałatę ułożyć w kółko na talerzykach. Pomidory pokroić na ćwiartki lub ósemki i ułożyć na sałacie (tak by powstała „gwiazdka”- muszą stykać się czubkami w środku talerza). Z oliwy, octu i soku robimy dresing, dodajemy posiekane zioła oraz pieprz i sól. Dokładnie mieszamy.
Gorący ser wykładamy ostrożnie na pomidory i całość polewamy dresingiem.
Smacznego!
Alicja
Ona do mnie mówi, żebyśmy poszli gdzieś usiąść i coś zjeść:
– Jestem już trochę zmęczona – ciągnie dalej – weźmy metro na Jean Joures i dwie ulice dalej jest świetna, a niedroga restauracja. Posmakujesz tutejszych specjałów.
Był wieczór, a rzecz działa się w Tuluzie. Ona mieszkała tutaj już od lat, a ja zupełnie niedawno zdążyłem ulokować się w akademiku. Dopiero zaczynałem moje półroczne stypendium we Francji.
Restauracja nazywała się l'Entrecôte, a przed głównym wejściem ustawiona była kolejka, jak się później okazało – czterdziestominutowa. Podobno w normie. Zapach smażonych warzyw mieszał się subtelnie z perfumami i kręconymi papierosami (większość Francuzów kręci tytoń, papierosy są zdecydowanie za drogie!). Wystarczyło sobie wyobrazić, że z najwyższego miejsca w mieście, pięknego parku Pech-David widać już Pireneje, a zaraz za nimi wieje śródziemnomorska bryza. Powietrze stawało się nagle lekkie, rześkie i niosące z sobą woń przygody. To wrażenie nie opuściło mnie ani na chwilę.
Ile radości i witaminowego dobrodziejstwa kryją w sobie wiosenne smaki? Ile zabawy i przyjemności sprawić nam może tworzenie niezwykłych, nowych potraw ze świeżych – mieniących się paletą barw – warzyw? Naszych Czytelników zapraszamy na całkowicie do zjedzenia – cykl artykułów poświęconych pichceniu – specjalnie dla Was – Alicja w krainie zdrowych smaków.
Choć jeszcze czujemy ostatnie zimowe podmuchy, warto już pomyśleć o nadchodzącej porze roku i o tym, co nam ona ze sobą przyniesie. Cieplejsze dni, pierwsze kwiaty… i w końcu – apetyt – na ruch i zdrowie!
Wiosna dodaje nam optymizmu i energii – to fakt. W długim i monotonnym okresie zimowym naszemu organizmowi brakowało słońca, witamin i ruchu. Skóra źle znosi wahania temperatur, zwłaszcza, gdy na zewnątrz panuje silny mróz, a w pomieszczeniu kaloryferowy gorąc.
O ile nad uczuciami zapanować się nie da, o tyle nad myślami już tak.
Książka Ewy Woydyłło „Szczęścia można się nauczyć” to refleksyjna i inspirująca pozycja z pogranicza psychologii i poradnictwa życiowego.
Autorka, znana psychoterapeutka i publicystka, w przystępny sposób opowiada o tym, że szczęście nie jest przypadkiem ani darem losu, lecz stanem, który można świadomie kształtować i rozwijać.